Istorija irskog plesa
Rana istorija irskog plesa otkriva da je u prošlosti bilo čestih kontakata sa različitim narodima koji su se odvijali kroz migracije i invazije. Svaki od tih naroda je doneo nešto svoje, što se danas može prepoznati u irskom plesu. Prvi zapisi o plesu u Irskoj govore da su druidi izvodili ritualne plesove, slaveci pritom hrastovo drvo i Sunce. Tragovi njihovih plesova, koji su se plesali u obliku kola su vidljivi i danas u plesovima koji se zovu „ring dances“. Kad su Kelti došli u Irsku iz Srednje Evrope pre više od dve hiljade godina, doneli su sa sobom svoje plesove. Oko 400. godine Irska je pokrštena, pri čemu je ključnu ulogu imao Sv. Patrik. Time nije došlo do bitnijih promena u muzici i nacinu plesanja.
Anglo–normanska invazija u 12. veku je donela Normanske običaje u irsku kulturu. Takozvani „Carol“ je bio popularni normanski ples koji se izvodio u osvojenim gradovima.
U 16. veku poznata su tri irska plesa. To su: „Rinnce Fada (dugi ples)“, „Irish Hey“ i „Trenchmore“.
Tokom 16. veka plesaci su plesali u velikim dvoranama novoizgradenih dvoraca. Neke irske plesove su prihvatili i engleski okupatori, koji su ih doneli na dvor engleske kraljice Elizabete I. Posebno su bili popularni Trenchmore i Hey, iz kog se razvio današnji „reel“.
Irski plesovi su bili popraćeni muzikom koja se izvodila na gajdama i harfi. U kućama anglo–irske aristokratije, gospodar je često znao da se priključi slugama prilikom nekih plesova. Plesovi su se izvodili čak i na bdenjima za pokojnike, gde se plesalo uz gajde u krugu oko leša pokojnika.
Tokom 18. veka u Irskoj su se pojavili tzv. „dance masters“, koji su ujedno bili vrhunski plesači i učitelji plesa. Pomenuti učitelji plesa su oko sebe okupljali plesne grupe, koje su formirali od svojih najtalentovanijih učenika. Ples je tada imao visoke standarde, a vrhunski plesači su bili izuzetno cenjeni. Svaki učitelj plesa je imao svoju teritoriju na kojoj je radio i nikada nije svoj rad prenosio na teritoriju drugog učitelja plesa. O tome koliko su učitelji plesa bili cenjeni svedoče i podaci da su oni čak ponekad bili otimani od strane meštana onih prostora koji nisu imali svog učitelja plesa. Ipak, i učitelji su imali takmičarskog duha - kada bi se sastajali na sajmovima, često su se takmičili jedni protiv drugih.
Pokreti rukama su u irskom plesu ograničeni, pošto se plesač uči pokazivanju kontrole i gracioznosti. Postoji legenda koja kaže da su Irci, kojima je pod engleskom vlašću bio zabranjen svaki vid zabave, da bi u pabu sakrili da plešu, samo lupkali stopalima sa mirnim gornjim delom tela. Tako bi zavarali engleske oficire koji su uveče patrolirali loveći prekršaje.
Danas postoji veliki broj organizacija koje promovišu irski ples, od kojih je najpoznatija i najpriznatija An Coimisiún le Rincí Gaelacha. Takmicenja u plesu se održavaju i danas širom Irske i sveta, a pobednici regionalnih takmičenja se kvalifikuju svetsko prvenstvo. Svetsko prvenstvo u irskim plesovima se održava na proleće svake godine i na njemu se takmiče takmičari iz celog sveta za titulu svetskog prvaka.
Uspesi plesnih trupa „Riverdance“ i „The Lord of the Dance“ popularizovali su irski ples u celom svetu, pa se tako danas njime bave i ljudi koji nisu Irci i koji nemaju irske korene.
Takmičenja irskog plesa
Takmičenja irskog plesa organizuju se širom sveta. Najrasprostranjeniji tip takmičenja je tzv. feis (izgovara se "feš"). To je takmičarski festival međunarodnog karaktera, na koji svoje plesače mogu prijaviti učitelji svih registrovanih škola u plesnim organizacijama specijalizovanim za irski ples. Na ovim festivalima su zastupljene sve starosne kategorije, od kategorije "do 8 godina", pa sve do "preko 35", a takođe i svi plesački nivoi, od početničkog do naprednog. Plesači se mogu takmičiti u kako u solo i tradicionalnim set plesovima, tako i u grupnim plesovima.
Osim ovih takmičenja, tu su i tzv. Oireachtas (izgovara se "oroktis"), takmičenja koja služe kao kvalifikacije na Svetsko prvenstvo. Svetsko prvenstvo se održava tradicionalno svake godine počev od 1970. godine u vreme katoličke uskršnje sedmice i okuplja najbolje mlade plesače irskog plesa iz celog sveta, koji se takođe takmiče u solo, set i grupnim plesovima.